Kernwaarden

De kracht van het kwaliteitsnetwerk is dat deelnemers enthousiast worden van een kijkje bij een ander in de keuken en dit mee kunnen nemen naar hun eigen instelling. De toon is positief en de nadruk ligt op laagdrempelig contact, onderlinge verbinding, gezamenlijkheid en vertrouwelijkheid.

Het kwaliteitsnetwerk is van het veld zelf en is gebaseerd op gelijkwaardigheid en vertrouwelijkheid. De cliënt/patiënt is een volle partner in de kwaliteitsverbetering, onder andere door als reviewer deel te nemen aan de reviewdag en zitting te nemen in de Adviesraad.

De methodiek van de kwaliteitsnetwerken zoals ondersteund door het EFP, hanteert de volgende kernwaarden:

1
Kwaliteitsnetwerken ondersteund door het EFP zijn van het veld zelf

Bij een kwaliteitsnetwerk ondersteund door het EFP is de professional in the lead. Bij de start van een nieuw kwaliteitsnetwerk buigt een multidisciplinaire kerngroep van professionals zich over eventuele invulling van de methodiek specifiek voor de sector, de wijze van communiceren en de standaarden. Als een netwerk eenmaal loopt, is er een multidisciplinaire adviesraad die de standaarden voor elke cyclus opstelt en evalueert. Deze worden vastgesteld door de stuurgroep.

Ieder kwaliteitsnetwerk heeft zijn eigen stuurgroep, bestaande uit bestuurders van de betreffende sector. Deze stuurgroep besluit over de planning en de wijze waarop een cyclus wordt vormgegeven. Daarnaast is er een overkoepelende stuurgroep, bestaande uit een afvaardiging van elk kwaliteitsnetwerk, die de methodiek bewaakt.

In deze methodiek is geen plaats voor inmenging van buitenaf; de betrokken sector moet vrij zijn om het kwaliteitsnetwerk, en met name de standaarden, zelf te bepalen. Het kwaliteitsnetwerk levert dan ook geen benchmark op en dient ook niet om zorginkopers te informeren: het doel is om door onderlinge uitwisseling kwaliteitsverbetering in de sector te realiseren.

Het kwaliteitsnetwerk gaat door alle lagen heen: cliënten, afdelingsmedewerkers, medewerkers dagbesteding, behandelaars, managers en directies zijn allen actief betrokken.

2
Gebaseerd op gelijkwaardigheid en vertrouwelijkheid

Het kwaliteitsnetwerk is gebaseerd op een gelijkwaardig met-elkaar-mee-denken. Het is geen audit en geen controle. Individuele namen van medewerkers of cliënten worden nergens genoemd in het landelijke- of instellingsrapport behalve waar het ‘parels’ betreft. Het instellingsrapport is alleen bestemd voor de bezochte instelling zelf. Deze vertrouwelijkheid en gelijkwaardigheid waarborgt dat deelnemers tijdens de reviewdag open kunnen zijn, ook over de zaken die zij voor verbetering vatbaar vinden binnen de instelling. Zo kan het reviewteam een volledig en diepgaand beeld geven van de instelling, met zijn parels en oesters. 

3
Standaarden zijn primair een aanleiding tot gesprek

De standaarden die als uitgangspunt dienen voor het kwaliteitsnetwerk ‘ondersteund door het EFP’ leggen de lat hoog: het zijn ambitieuze standaarden, geen minimale eisen. Er wordt een beperkt aantal standaarden gekozen om ervoor te zorgen dat er op de reviewdag ruimte is voor diepgaand gesprek. Het is niet de bedoeling dat er een dekkende set is over alle aspecten van kwaliteit. Primair zijn de standaarden aanleiding voor een gesprek tussen professionals en cliënten over kwaliteit. Secundair daaraan is het meten van die kwaliteit. Per cyclus bepaalt de adviesraad de standaarden. Input hiervoor is de evaluatie van de standaarden door de gebruikers maar ook de scores op de standaarden. Haalt 90% een standaard? Dan is het misschien tijd om hem aan te passen om ambitieus te blijven.

Grondslag voor het bepalen van de eerste set standaarden is een visiedocument dat is opgesteld door de deelnemende instellingen; als start is een gezamenlijke visie nodig op wat kwaliteit is binnen de sector. Indien een dergelijk document nog niet voorhanden is, dan is de eerste stap om daartoe te komen. 

4
De cliƫnt en/of ervaringsdeskundige in de kwaliteitsverbetering

Standaarden worden mede door de cliënten bepaald en een cliëntreviewer maakt als volwaardig lid deel uit van het reviewteam. Deze borgt dat het perspectief van de cliënt een duidelijke plek krijgt in de review. Als het betrekken van een cliëntreviewer niet mogelijk is binnen de reviewbezoeken, wordt gezocht naar een andere manier waarop het perspectief van de cliënten kan worden gegarandeerd. Een alternatief kan zijn een forensisch ervaringsdeskundige. Essentieel voor het kwaliteitsnetwerk is dat cliënten als partner worden betrokken in de (zelf)review. 

In navolging van de Britse methodiek leeft nog steeds de ambitie om naasten een plek te geven in de Nederlandse methodiek. Dit blijkt in de praktijk heel moeizaam te zijn, echter we blijven ernaar streven.

5
De reviewdag biedt een breed inzicht in de instelling

De reviewdag duurt minimaal één hele dag. Het reviewteam bestaat uit minimaal vier en bij voorkeur vijf reviewers die zoveel mogelijk vanuit verschillende instellingen en verschillende disciplines afkomstig zijn. Dit team wordt aangevuld met een ondersteuner vanuit het EFP. Deze bewaakt de eenduidige uitvoering van de methodiek en ondersteunt het reviewteam.

6
Kwaliteit hoog in het vaandel

Het kwaliteitsnetwerk versterkt de kwaliteit van zorg. Om duurzaam een bijdrage te leveren aan de kwaliteit binnen de sector, moet de methodiek zelf ook ‘staan’. Zo is er een handboek dat de methodiek beschrijft en zijn reviewers getraind. Dit betekent dat zij de bij de methodiek behorende training hebben gevolgd en worden bijgeschoold indien nodig. Ook wordt de kwaliteit van de reviewers tijdens de reviewbezoeken gemonitord; waar nodig vindt bijsturing plaats. Om de kwaliteit van de methodiek te borgen wordt na elke cyclus een brede evaluatie uitgevoerd op de hele cyclus.

7
Wetenschappelijke onderbouwing

Gedurende de eerste 3 cycli van het Kwaliteitsnetwerk FPA is getracht door middel van wetenschappelijk onderzoek aan te tonen dat deelname aan een kwaliteitsnetwerk leidt tot aangetoonde effecten op de kwaliteit van zorg. Helaas is dit met behulp van kwantitatief onderzoek niet gelukt. Er wordt nu (via KFZ) literatuuronderzoek gedaan naar de effecten van peer-reviews. Wetenschappelijke onderbouwing van de methodiek is van belang om deelname aan en resultaten van een kwaliteitsnetwerk voldoende gewicht te geven.

8
Implementeren & verbinden

Verbeteren van kwaliteit begint bij inspiratie. Maar daarmee zijn we er nog niet. 

Het is de ambitie van het kwaliteitsnetwerk om niet slechts de cyclus uit te voeren, maar ook in de stap daarna de individuele instellingen te ondersteunen bij het implementeren van parels en het werken aan oesters. Daarbij hoort onder andere het verbinden van instellingen die kennis bij elkaar te halen hebben.

9
Cultuur

De toon van de review is positief. De kracht van een kwaliteitsnetwerk ligt erin dat deelnemers enthousiast worden van bij elkaar in de keuken te kijken. Dit drijft kwaliteitsverbetering binnen het kwaliteitsnetwerk: inspiratie en van elkaar willen leren. De nadruk ligt daarom op laagdrempelig contact, onderlinge verbinding, gezamenlijkheid en plezier.

Samen met de professionals in het veld ontwikkelen we de methodiek gezamenlijk dóór en maken het zo gaandeweg steeds beter. Initiatieven daartoe vanuit deelnemers worden toegejuicht. 

10
Deelname niet vrijblijvend

Deelname aan een kwaliteitsnetwerk is een keuze maar niet vrijblijvend. De inzet van de deelnemende organisaties is bepalend voor de meerwaarde van het kwaliteitsnetwerk. Elke deelnemer zorgt ervoor dat afspraken tijdig worden nagekomen, de zelfreview voldoende en waardevolle informatie bevat, reviewers van de benodigde disciplines beschikbaar worden gesteld en voldoende tijd en gelegenheid wordt geboden aan alle deelnemers (instellingscoördinator, reviewers, etc.) om de cyclus op een kwalitatief hoogwaardige wijze uit te voeren.