Kwaliteitsnetwerken

De afgelopen periode heeft de fpa een transitie doorgemaakt van het beheersmatig werken naar herstelgericht werken. Deze transitie liep parallel met de opbouw van de relatief nieuwe teams op de fpa en dit heeft het proces versneld. Ook is het team getraind in herstelgericht werken. Een voorbeeld van het effect van deze transitie is dat voorheen vaak vrijheden werden ingetrokken als een cliënt bijvoorbeeld te laat was voor de dagstart. Tegenwoordig worden deze vrijheden nauwelijks nog ingetrokken, maar wordt meer ingezet op het gesprek aangaan waarom het de cliënt niet lukt om op tijd te komen en wat hij of zij daarin nodig heeft om op tijd te komen. Er is dus meer aandacht voor het ondersteunen van de cliënt in helpend gedrag, de verantwoordelijkheid voor gedrag bij de cliënt laten en samen kijken naar hoe iets wel lukt zonder sancties toe te passen. Een ander voorbeeld is dat meer wordt gekeken naar de mogelijkheden en wensen van de individuele cliënt en daarin mee te bewegen. Het team merkt dat door deze transitie minder incidenten en calamiteiten plaatsvinden en de sfeer op de units beter is. Begeleiders kunnen meer present zijn bij de cliënten, waardoor begeleiders sterkere banden hebben met cliënten. De aandacht van het team ligt nu op het in balans brengen van het herstelgericht werken met de forensische scherpte en de kaders die de forensische zorg met zich meebrengt.

Naasten worden door FPA Utrecht als zeer belangrijk gezien in de behandeling van cliënten. Niet alleen als steun voor cliënten, maar ook in het kader van voorkomen van recidive. Daarom wordt vanaf het begin van het behandeltraject actief geïnvesteerd in hun betrokkenheid. Tijdens de eerste kennismaking met de cliënt wordt al gevraagd naar het netwerk van de cliënt en wie hij of zij graag zou willen betrekken. Deze personen worden vervolgens uitgenodigd voor een gesprek, waarna gezamenlijk wordt besloten of verdere betrokkenheid passend is. Het doel van de fpa is om zoveel mogelijk naasten bij de behandeling te betrekken. Als zij niet willen langskomen, wordt het contact regelmatig onderhouden via de telefoon, met als doel hen alsnog te stimuleren tot betrokkenheid. Ook wanneer cliënten aanvankelijk geen naasten willen betrekken, wordt dit maandelijks opnieuw besproken. De maatschappelijk werker speelt een centrale rol in dit proces. Er wordt niet alleen gekeken naar de wensen van de cliënt, maar ook naar de wensen van de naasten. Een voorbeeld hiervan is een situatie waarin de familie graag gesprekken wilde voeren zonder de cliënt. Met toestemming van de cliënt vonden deze gesprekken plaats, wat uiteindelijk een positieve invloed had op de behandeling.

Betrokkenheid is zichtbaar op meerdere niveaus binnen FPA de Boog. Als eerst is er sprake van sterke onderlinge betrokkenheid tussen medewerkers, met goede samenwerking tussen het behandelteam en het sociotherapeutisch team. Er is openheid, collegialiteit en men valt voor elkaar in waar nodig, ook bij het overnemen van caseloads. De teamkamers zitten bij elkaar, waardoor er veel uitwisseling en verbinding is tussen de clusters. Dagelijks vindt een ochtendrapport plaats met alle clusters, waarin actuele zaken zoals spanningen, signalen van middelengebruik en personele bezetting worden besproken. Voorafgaand aan dit overleg maken behandelaren een ronde over de afdelingen om informatie op te halen over het verloop van de voorgaande nacht en dag. Ook de veiligheidsmedewerkers lopen iedere ochtend een inspectieronde in en rondom de FPA en brengen hiervan verslag uit in het ochtendrapport. Ook richting cliënten is de betrokkenheid duidelijk zichtbaar. Er wordt gewerkt vanuit maatwerk, waarbij cliënten veel eigen regie ervaren in hun behandeling. Zo wordt actief geluisterd naar hun wensen; wanneer een cliënt bijvoorbeeld aangeeft EMDR-behandeling te willen, wordt dit gelijk opgepakt. De bejegening is consequent en afgestemd per doelgroep. Medewerkers luisteren naar de cliënten, zijn respectvol en nemen de tijd om uit te leggen wat er gebeurt en waarom. Deze persoonsgerichte benadering draagt bij aan het ervaren van betrokkenheid en vertrouwen in de behandeling door cliënten.

Bij FPA De Diepen staat maatwerk centraal. De afdeling richt zich op autonomie en het meedenken met de cliënt, waardoor cliënten veel inspraak krijgen en ervaren. Dit bevordert niet alleen hun zelfstandigheid, maar motiveert hen ook om goed na te denken over hun eigen behandeltraject. Medewerkers stemmen hun bejegening af op de behoefte en draagkracht van de cliënt. Een gesprek met een cliënt kan bijvoorbeeld plaatsvinden in een gestructureerde setting, maar ook tijdens een wandeling of op de patio. Ook in het signaleringsplan wordt maatwerk toegepast, geen enkele cliënt heeft hetzelfde plan en per situatie wordt gekeken naar wat nodig is. De samenwerking met de ‘Onderwijs Traject Begeleider’ (OTB) biedt extra mogelijkheden, zoals het toestaan van activiteiten die passen bij het toekomstperspectief van de cliënt. Ook in de groepssamenstelling wordt maatwerk toegepast: zo worden zedendelinquenten niet gemengd met psychotisch kwetsbare cliënten, omdat hun draagkracht te verschillend is.