Kwaliteitsnetwerken

De afgelopen periode heeft de fpa een transitie doorgemaakt van het beheersmatig werken naar herstelgericht werken. Deze transitie liep parallel met de opbouw van de relatief nieuwe teams op de fpa en dit heeft het proces versneld. Ook is het team getraind in herstelgericht werken. Een voorbeeld van het effect van deze transitie is dat voorheen vaak vrijheden werden ingetrokken als een cliënt bijvoorbeeld te laat was voor de dagstart. Tegenwoordig worden deze vrijheden nauwelijks nog ingetrokken, maar wordt meer ingezet op het gesprek aangaan waarom het de cliënt niet lukt om op tijd te komen en wat hij of zij daarin nodig heeft om op tijd te komen. Er is dus meer aandacht voor het ondersteunen van de cliënt in helpend gedrag, de verantwoordelijkheid voor gedrag bij de cliënt laten en samen kijken naar hoe iets wel lukt zonder sancties toe te passen. Een ander voorbeeld is dat meer wordt gekeken naar de mogelijkheden en wensen van de individuele cliënt en daarin mee te bewegen. Het team merkt dat door deze transitie minder incidenten en calamiteiten plaatsvinden en de sfeer op de units beter is. Begeleiders kunnen meer present zijn bij de cliënten, waardoor begeleiders sterkere banden hebben met cliënten. De aandacht van het team ligt nu op het in balans brengen van het herstelgericht werken met de forensische scherpte en de kaders die de forensische zorg met zich meebrengt.

Naasten worden door FPA Utrecht als zeer belangrijk gezien in de behandeling van cliënten. Niet alleen als steun voor cliënten, maar ook in het kader van voorkomen van recidive. Daarom wordt vanaf het begin van het behandeltraject actief geïnvesteerd in hun betrokkenheid. Tijdens de eerste kennismaking met de cliënt wordt al gevraagd naar het netwerk van de cliënt en wie hij of zij graag zou willen betrekken. Deze personen worden vervolgens uitgenodigd voor een gesprek, waarna gezamenlijk wordt besloten of verdere betrokkenheid passend is. Het doel van de fpa is om zoveel mogelijk naasten bij de behandeling te betrekken. Als zij niet willen langskomen, wordt het contact regelmatig onderhouden via de telefoon, met als doel hen alsnog te stimuleren tot betrokkenheid. Ook wanneer cliënten aanvankelijk geen naasten willen betrekken, wordt dit maandelijks opnieuw besproken. De maatschappelijk werker speelt een centrale rol in dit proces. Er wordt niet alleen gekeken naar de wensen van de cliënt, maar ook naar de wensen van de naasten. Een voorbeeld hiervan is een situatie waarin de familie graag gesprekken wilde voeren zonder de cliënt. Met toestemming van de cliënt vonden deze gesprekken plaats, wat uiteindelijk een positieve invloed had op de behandeling.

In verhouding tot het aantal bedden dat FPA de Rooyse Wissel heeft, is er divers aanbod aan behandeling. Zo worden verschillende therapieën gegeven, zoals schematherapie, traumatherapie en systeemtherapie. Daarnaast wordt er vaktherapie gegeven, bestaande uit beeldende therapie en psychomotorische therapie. De vaktherapeuten draaien themagroepen. De fpa beschikt ook over vaardigheidstherapeuten; zij richten zich op verslaving, seksualiteit en sociale vaardigheden, zowel individueel als in groepsvorm. Doordat de fpa (als onderdeel van de Rooyse Wissel) veel behandelaren in dienst heeft, zijn er geen wachtlijsten (met uitzondering van een korte wachtlijst bij de vaardigheidstherapeuten). Dit heeft als voordeel dat cliënten vrijwel direct kunnen starten met hun behandeling. Een gevarieerd behandelaanbod biedt ruimte voor maatwerk en sluit beter aan bij de uiteenlopende problematiek van forensische cliënten, wat hun betrokkenheid en behandelmotivatie vergroot.

Binnen FPA Kompas wordt gewerkt met de SRH-methodiek (steunend relationeel handelen) en de CRA-methodiek (community reinforcement approach). Bij deze methodieken staat het werken met wensen vanuit de cliënt en het benadrukken van de krachten van de cliënt centraal. Het herstelgericht werken zit al jaren in de werkwijze van FPA Kompas, wat terug te zien is in bijvoorbeeld de bejegening. Medewerkers staan naast de cliënt en vieren kleine successen, zoals het aanwezig zijn bij een dagopening voor iemand die moeite heeft met opstaan. Door het werken met deze methodieken ervaren cliënten zeggenschap en eigen regie. Er is een goede balans tussen herstelgericht werken en risicomanagement, waarbij veel ingezet wordt op de-escalerend werken. Zo zijn medewerkers zich bewust van de signaleringsplannen van cliënten en wanneer kleine gedragsveranderingen worden waargenomen, wordt daarop ingezet. Dit zorgt ervoor dat er weinig incidenten plaatsvinden.