Kwaliteitsnetwerken

Naasten worden door FPA Utrecht als zeer belangrijk gezien in de behandeling van cliënten. Niet alleen als steun voor cliënten, maar ook in het kader van voorkomen van recidive. Daarom wordt vanaf het begin van het behandeltraject actief geïnvesteerd in hun betrokkenheid. Tijdens de eerste kennismaking met de cliënt wordt al gevraagd naar het netwerk van de cliënt en wie hij of zij graag zou willen betrekken. Deze personen worden vervolgens uitgenodigd voor een gesprek, waarna gezamenlijk wordt besloten of verdere betrokkenheid passend is. Het doel van de fpa is om zoveel mogelijk naasten bij de behandeling te betrekken. Als zij niet willen langskomen, wordt het contact regelmatig onderhouden via de telefoon, met als doel hen alsnog te stimuleren tot betrokkenheid. Ook wanneer cliënten aanvankelijk geen naasten willen betrekken, wordt dit maandelijks opnieuw besproken. De maatschappelijk werker speelt een centrale rol in dit proces. Er wordt niet alleen gekeken naar de wensen van de cliënt, maar ook naar de wensen van de naasten. Een voorbeeld hiervan is een situatie waarin de familie graag gesprekken wilde voeren zonder de cliënt. Met toestemming van de cliënt vonden deze gesprekken plaats, wat uiteindelijk een positieve invloed had op de behandeling.

De afgelopen periode heeft de fpa een transitie doorgemaakt van het beheersmatig werken naar herstelgericht werken. Deze transitie liep parallel met de opbouw van de relatief nieuwe teams op de fpa en dit heeft het proces versneld. Ook is het team getraind in herstelgericht werken. Een voorbeeld van het effect van deze transitie is dat voorheen vaak vrijheden werden ingetrokken als een cliënt bijvoorbeeld te laat was voor de dagstart. Tegenwoordig worden deze vrijheden nauwelijks nog ingetrokken, maar wordt meer ingezet op het gesprek aangaan waarom het de cliënt niet lukt om op tijd te komen en wat hij of zij daarin nodig heeft om op tijd te komen. Er is dus meer aandacht voor het ondersteunen van de cliënt in helpend gedrag, de verantwoordelijkheid voor gedrag bij de cliënt laten en samen kijken naar hoe iets wel lukt zonder sancties toe te passen. Een ander voorbeeld is dat meer wordt gekeken naar de mogelijkheden en wensen van de individuele cliënt en daarin mee te bewegen. Het team merkt dat door deze transitie minder incidenten en calamiteiten plaatsvinden en de sfeer op de units beter is. Begeleiders kunnen meer present zijn bij de cliënten, waardoor begeleiders sterkere banden hebben met cliënten. De aandacht van het team ligt nu op het in balans brengen van het herstelgericht werken met de forensische scherpte en de kaders die de forensische zorg met zich meebrengt.

Het reviewteam is onder de indruk van de Individuele Zorgruimte (IZR) en faciliteiten in het gebouw van de fpa. De IZR is in plaats van een separeerruimte ontwikkeld om cliënten op te vangen wanneer zij ontregeld raken. Het idee hierbij is dat een cliënt niet geïsoleerd wordt als hij of zij in een kwetsbare staat is. Er is altijd één medewerker aanwezig in de ruimte. Daarnaast is het ook mogelijk voor familie om langs te komen en te blijven slapen. Het afgelopen jaar is bijvoorbeeld een vader bij een cliënt komen overnachten, om deze te ondersteunen. Door de IZR kan de fpa meer passende zorg bieden wanneer er behoefte is aan een prikkelarme omgeving. Daarnaast is het gebouw van de fpa mooi en ruim ingericht. Er hangt een fijne sfeer met veel verschillende soorten ruimtes met ontspanningsmogelijkheden. Zo is er een ruimte voor daginvulling wanneer cliënten nog geen vrijheden hebben, waar ze bijvoorbeeld printers uit elkaar kunnen halen. Daarnaast komen alle afdelingen samen in het atrium, een ruimte die ook gebruikt kan worden voor ontspanning. Hier kunnen cliënten onder andere sjoelen, tafeltennis en bordspellen spelen.

Medewerkers van FPA Kompas ervaren laagdrempeligheid in contact binnen de teams en ook tussen de verschillende disciplines. Er zijn korte lijntjes en er kan gemakkelijk bij elkaar naar binnen worden gelopen, zowel sociotherapie bij het behandelteam als andersom. Laagdrempelig contact is ook terug te zien in de overlap tussen 14:30-16:00 uur. Meerdere dagen per week vindt een overlap van 1,5 uur plaats waar de vroege en late dienst elkaar kruizen. Deze tijd wordt benut voor bijvoorbeeld intervisie of interactiebegeleiding met zowel sociotherapie als het behandelteam, of om laagdrempelig met elkaar het gesprek aan te gaan over een cliënt die er niet goed bij zit. Laagdrempelig casuïstiek met elkaar kunnen bespreken, is belangrijk voor de forensische scherpte in het team. Cliënten ervaren laagdrempelig contact met medewerkers binnen de Interne Activiteiten Begeleiding (IAB). Deze ruimte dient onder andere als ontmoetingsplek voor zowel cliënten als medewerkers, waarbij laagdrempelig contact gelegd kan worden tijdens het koffiedrinken of een spelletje spelen. Dit is behulpzaam bij het opbouwen van een vertrouwensband en cliënten voelen zich hierdoor meer gesteund. Tevens is laagdrempeligheid te zien in de samenwerking met andere partijen op het terrein, bijvoorbeeld met de Winklerkliniek voor expertise over NAH en tijdens het terrein brede overleg met vakgroepen van andere organisaties. Dit laagdrempelige contact maakt dat men gemakkelijk onderling expertise uitwisselt.