Kwaliteitsnetwerken

Op het terrein van de fpa staan extramurale woningen, een belangrijke schakel voor patiënten in de overgang van de fpa naar zelfstandig(er) wonen. De woningen bieden patiënten de mogelijkheid om stap voor stap te oefenen met meer autonomie en zelfstandigheid, terwijl de nabijheid van de fpa zorgt voor een veilig vangnet. Ook geeft dit de mogelijkheid voor flexibel op- en afschalen. Als het minder goed gaat met de patiënt kan de begeleiding worden geïntensiveerd of kan iemand weer (tijdelijk) terug naar de fpa. Zo wordt voorkomen dat patiënten (volledig) terugvallen of in crisis raken. Om afschaling zo succesvol mogelijk te laten verlopen zijn medewerkers langdurig betrokken bij patiënten na uitstroom. Zo gaan medewerkers maandenlang na uitstroom nog wekelijks langs of wordt telefonisch contact onderhouden. Daarnaast heeft de fpa nauwe samenwerking met externe partijen, zoals beschermd wonen (BW) voorzieningen en de reclassering. Door deze nauwe samenwerking met ketenpartners en nauwe betrokkenheid, kan warme overdracht en continuïteit in zorg geboden worden en wordt er gezamenlijk gekeken naar wat de patiënt nodig heeft.

Door cliënten wordt aangegeven dat er veel vanuit maatwerk wordt gewerkt. Zo zijn er veel regels, maar voelt dat voor hen niet zo, omdat hier flexibiliteit in mogelijk is en er ruimte is voor overleg. Zo mogen cliënten volgens de regels een half uur per dag sporten, maar als zij langer willen, wordt gekeken of dit verlengd kan worden. Een ander voorbeeld is het koken. Er is een aantal momenten per dag dat er gekookt mag worden. Als iemand graag een cake wil bakken, wordt gekeken of er een extra moment mogelijk is. Cliënten merken dat binnen de kaders ruimte gecreëerd wordt voor meer mogelijkheden, wat voor hen als een stukje vrijheid aanvoelt.

Het reviewteam is onder de indruk van het brede aanbod aan daginvulling op het terrein voor cliënten met vrijheden. Cliënten kunnen deelnemen aan activiteiten bij ‘Maatwerk’, zoals houtbewerking, werken in de kwekerij, het restaurant of creatieve bezigheden bij Mindz. Ook is er een sportief aanbod, met onder andere voetbal, fitness en badminton. Daarnaast worden nieuwe daginvullingsmogelijkheden regelmatig getoetst. Zo is de fpa op dit moment bezig met ‘Circulair’, een kleidingwinkel waar cliënten actief kunnen meewerken en ervaring opdoen. De fpa introduceert cliënten eerst met het bestaande aanbod, zodat zij zelf kunnen ontdekken wat het beste bij hen past. Tegelijkertijd is er ruimte voor maatwerk en wordt er rekening gehouden met de wensen van cliënten. Zo kreeg een cliënt met ervaring als stratenmaker de kans om een parkeerplaats te bestraten. Dit bood hem de mogelijkheid om zijn vaardigheden in te zetten en werk te doen waar hij energie van kreeg. Het gevarieerde en op maat gemaakte aanbod aan daginvulling geeft forensische cliënten structuur, zingeving en ruimte voor persoonlijke ontwikkeling.

De afgelopen periode heeft de fpa een transitie doorgemaakt van het beheersmatig werken naar herstelgericht werken. Deze transitie liep parallel met de opbouw van de relatief nieuwe teams op de fpa en dit heeft het proces versneld. Ook is het team getraind in herstelgericht werken. Een voorbeeld van het effect van deze transitie is dat voorheen vaak vrijheden werden ingetrokken als een cliënt bijvoorbeeld te laat was voor de dagstart. Tegenwoordig worden deze vrijheden nauwelijks nog ingetrokken, maar wordt meer ingezet op het gesprek aangaan waarom het de cliënt niet lukt om op tijd te komen en wat hij of zij daarin nodig heeft om op tijd te komen. Er is dus meer aandacht voor het ondersteunen van de cliënt in helpend gedrag, de verantwoordelijkheid voor gedrag bij de cliënt laten en samen kijken naar hoe iets wel lukt zonder sancties toe te passen. Een ander voorbeeld is dat meer wordt gekeken naar de mogelijkheden en wensen van de individuele cliënt en daarin mee te bewegen. Het team merkt dat door deze transitie minder incidenten en calamiteiten plaatsvinden en de sfeer op de units beter is. Begeleiders kunnen meer present zijn bij de cliënten, waardoor begeleiders sterkere banden hebben met cliënten. De aandacht van het team ligt nu op het in balans brengen van het herstelgericht werken met de forensische scherpte en de kaders die de forensische zorg met zich meebrengt.