Kwaliteitsnetwerken

FPA De Voorde biedt zorg op maat, waarbij het betrekken van patiënten bij de behandeling een grote rol speelt. Zo zijn er regelmatig contactmomenten tussen medewerkers en patiënten. Deze momenten zijn niet alleen gericht op behandeling, maar ook op het opbouwen van vertrouwen, signaleren van behoeften en het geven van ruimte aan de patiënt om invloed uit te oefenen op zijn of haar traject. Een belangrijk voorbeeld is de kliniekraad, bestaande uit patiënten en medewerkers. De kliniekraad denkt actief mee, deelt ervaringen en ideeën, en levert op die manier waardevolle input voor zoveel mogelijk maatwerk. Deze zorg op maat versterkt het gevoel van gezien en gehoord worden bij patiënten. Ook geven patiënten zelf terug dat ze ervaren dat er echt naar hen gekeken wordt. Medewerkers weten vrijwel altijd aanknopingspunten te vinden voor het gesprek, ook bij patiënten waarbij dit niet vanzelfsprekend is. Soms gaat het om kleine stapjes, maar juist die kleine stapjes kunnen een grote overwinning zijn. Het voortdurend zoeken naar verbinding en mogelijkheden is een teken van zorg op maat die de fpa de patiënten biedt.

Het reviewteam is onder de indruk van het brede scala aan activiteiten en daginvulling die FPA Franeker biedt, zowel intern als extern. Cliënten krijgen gemiddeld na twee tot drie weken vrijheden en kunnen dan al gebruikmaken van de externe dagbesteding. Er zijn tal van mogelijkheden op het terrein van de fpa zoals houtbewerking, tuinieren, koken en een creatief atelier. De fpa onderhoudt korte lijnen met de begeleiding van deze activiteiten. In de periode waarin cliënten nog geen vrijheden hebben, biedt de fpa interne daginvulling, zoals sport en activiteiten in een ruimte met mogelijkheden voor koken en houtbewerking op kleinere schaal. Verder vindt het reviewteam het mooi hoe de trajectbegeleider tevens als activiteitenbegeleider fungeert en hierdoor de verbinding kan maken tussen intern en extern door de cliënt te volgen in zijn of haar traject. Daarnaast is er ook ruimte voor maatwerk in de daginvulling van cliënten. Zo liet een cliënt weten interesse te hebben in een activiteit met betrekking tot schoonmaken. Vervolgens heeft de fpa in samenwerking met hem een activiteit gecreëerd die passend was bij zijn wensen. Deze ruimdenkendheid en individuele aanpak wordt ook door cliënten gewaardeerd.

Bij FPA De Diepen staat maatwerk centraal. De afdeling richt zich op autonomie en het meedenken met de cliënt, waardoor cliënten veel inspraak krijgen en ervaren. Dit bevordert niet alleen hun zelfstandigheid, maar motiveert hen ook om goed na te denken over hun eigen behandeltraject. Medewerkers stemmen hun bejegening af op de behoefte en draagkracht van de cliënt. Een gesprek met een cliënt kan bijvoorbeeld plaatsvinden in een gestructureerde setting, maar ook tijdens een wandeling of op de patio. Ook in het signaleringsplan wordt maatwerk toegepast, geen enkele cliënt heeft hetzelfde plan en per situatie wordt gekeken naar wat nodig is. De samenwerking met de ‘Onderwijs Traject Begeleider’ (OTB) biedt extra mogelijkheden, zoals het toestaan van activiteiten die passen bij het toekomstperspectief van de cliënt. Ook in de groepssamenstelling wordt maatwerk toegepast: zo worden zedendelinquenten niet gemengd met psychotisch kwetsbare cliënten, omdat hun draagkracht te verschillend is.

De afgelopen periode heeft de fpa een transitie doorgemaakt van het beheersmatig werken naar herstelgericht werken. Deze transitie liep parallel met de opbouw van de relatief nieuwe teams op de fpa en dit heeft het proces versneld. Ook is het team getraind in herstelgericht werken. Een voorbeeld van het effect van deze transitie is dat voorheen vaak vrijheden werden ingetrokken als een cliënt bijvoorbeeld te laat was voor de dagstart. Tegenwoordig worden deze vrijheden nauwelijks nog ingetrokken, maar wordt meer ingezet op het gesprek aangaan waarom het de cliënt niet lukt om op tijd te komen en wat hij of zij daarin nodig heeft om op tijd te komen. Er is dus meer aandacht voor het ondersteunen van de cliënt in helpend gedrag, de verantwoordelijkheid voor gedrag bij de cliënt laten en samen kijken naar hoe iets wel lukt zonder sancties toe te passen. Een ander voorbeeld is dat meer wordt gekeken naar de mogelijkheden en wensen van de individuele cliënt en daarin mee te bewegen. Het team merkt dat door deze transitie minder incidenten en calamiteiten plaatsvinden en de sfeer op de units beter is. Begeleiders kunnen meer present zijn bij de cliënten, waardoor begeleiders sterkere banden hebben met cliënten. De aandacht van het team ligt nu op het in balans brengen van het herstelgericht werken met de forensische scherpte en de kaders die de forensische zorg met zich meebrengt.